Over Martijn

Ik ben Martijn de Kleer (1967, Den Haag) en muziek loopt als een rode draad door mijn leven. Met een muzikale vader en een huis vol platen werd ik in mijn jeugd omringd door muziek. Op mijn 15e speelde ik gitaar in mijn eerste band en sindsdien heb ik een schat aan ervaring opgedaan met diverse muzikale gezelschappen in binnen- en buitenland.

Sinds 2009 verzorg ik met veel plezier muziekbelevingen voor mensen met een verstandelijke beperking. Mijn grootste drijfveer is contact maken met mensen die vaak anders communiceren dan gebruikelijk. Intuïtie, improvisatie en eenvoud spelen hierbij een centrale rol.

“Het mooiste aan mijn werk vind ik deurtjes openen die eerst nog dicht lijken te zitten”.

De Klankreiziger als muziekleraar

In 2011 ben ik begonnen met muziekles geven aan Giel, een jongen van toen 18 jaar met downsyndroom. In de periode die volgde heeft Giel zowel mij als zijn familie versteld doen staan met zijn muzikale ontwikkeling. Nieuwsgierig geworden? Bekijk dan het videoverslag of lees het verhaal over Giel:

Wat anderen zeggen over Martijn

“Vandaag kwam Martijn een klankreis naar het bos maken met ons. Het was een groot succes. Als de Klankreiziger zorgde hij voor bosgeuren en geluidjes en ging met ons muzikaal op pad. Telkens pakte hij weer een nieuw instrument en liet de bewoners ervan genieten. Hij had alle tijd voor ze en ze genoten er zichtbaar van. Dat is voor herhaling vatbaar!”

Hanny de Fijter, ouder.

“Door te spelen met herhaling, afwisseling, imitatie, vraag en antwoord maakte Martijn heel persoonlijk met iedereen een-op-een contact. Enkele cliënten produceerden spontaan tonen of tikten op de maat mee.

Elles Duijndam, Vakblad Klik.

Het verhaal van Giel

Een verslag van Thieu van Ingen; de vader van Giel.

Giel onze zoon van negentien jaar oud, krijgt om de week muziekles van Martijn. Hij heeft het Syndroom van Down en heeft een IQ van 20. Dit is een vrij willekeurige grens, want in feite valt zijn IQ niet te meten. Hij kan niet praten, niet schrijven en is nauwelijks zelfredzaam. Zo moet hij worden aangekleed en uitgekleed en zal zelf niet zo snel aangeven dat hij honger of dorst heeft. Kortom Giel is sterk afhankelijk van een zorgzame omgeving. Verder is Giel bij tijd en wijle naar binnen gekeerd en gebruikt zijn knuffel dan als een soort reddingsboei in een voor hem zo woelige wereld.

De mondharmonica

Jaren geleden heeft Giel een mondharmonica op zijn verjaardag cadeau gekregen. Sindsdien blaast hij vol overgave op het instrument. Hij zoog in het begin de uitgeblazen lucht weer net zo snel naar binnen, zodat hij na een tijdje fanatiek blazen ging hyperventileren. We moesten hem dan “redden” door zijn mondharmonica af te pakken. Soms gooide hij zijn instrument uit frustratie weg, maar de liefde voor de mondharmonica verminderde daardoor niet.

Eerste muzieklessen zijn nog eenrichtingsverkeer

Twee jaar geleden hebben we het plan opgevat om Giel muziekles te geven en via een kennis kwamen we in contact met Martijn de Klankreiziger. Hij was al gewend om met verstandelijk beperkte mensen muziek te maken, maar had tot dan toe nog nooit individuele lessen gegeven. Wat zich tijdens deze muzieklessen voltrekt, is een waar wonder. Eerst was het zo dat Giel met krachtig blazen de toon aangaf. Hij luisterde nauwelijks, maar ging zijn geheel eigen weg. Er zat nog nauwelijks nuance in zijn spel. Martijn volgde dan met de gitaar, de viool, of djembé zijn melodielijnen.

Giel gaat ook luisteren

Stilaan veranderde dat. Giel begon echt te luisteren naar Martijn en het eenrichtingsverkeer sloeg om naar het begin van een samenspel. Martijn vertelt ons dat hij ook van Giel leert en dat hij er van geniet om zo vrijuit met Giel te improviseren. Telkens staan wij versteld van de sprongen die Giel in zijn muzikale ontwikkeling maakt. Hij is heel bewust bezig met de muziek die Martijn maakt en speelt daarop in. Dat zij dan samen de juiste toon treffen is voor ons prachtig om te horen.

De juiste snaar raken

Giel stelt zich in al zijn eenzelvigheid dus open voor het muzikale samenspel en Martijn weet precies de juiste snaar bij Giel te raken. Dat komt omdat hij in staat is goed aan te voelen wat Giel kan en wil. Langzaam aan kan het dan ook gebeuren dat Giel Martijn gaat volgen. Bijvoorbeeld als Martijn naar een einde toewerkt weet Giel dat ook hij in een rustiger tempo moet gaan spelen. Als dan het einde van het muziekstuk is bereikt, blaast Giel na een korte pauze wel weer flink door. Hij weet van geen ophouden als Martijn er is en wordt door hem geïnspireerd.

Magisch moment

Het allermooiste dat wij tot nu toe hebben gehoord, zijn de tien minuten dat Giel vijf tellen een thema blaast en dan weer precies vijf tellen een aanverwant thema om vervolgens weer terug te gaan naar het eerste thema. Als zo´n magisch moment zich aandient, zie je Martijn volop genieten. Wat een onuitgesproken talenten heeft onze zoon en wat is het goed voor zijn zelfvertrouwen om dit allemaal te mogen doen. Zo worden het volwaardige jamsessies waar de blues een grote rol in speelt.

Muziek kent geen beperking

Telkens als Martijn arriveert met zijn instrumentarium, begint Giel al te morrelen aan zijn gitaarkast? Hij wil het liefst zo snel mogelijk beginnen aan de les en de les kan hem niet lang genoeg duren. Martijn heeft het laatst treffend uitgedrukt wat er op zo’n zondagochtend gebeurt: “We begeven ons in een gebied waar wij elkaar begrijpen”.